फोक्सोको क्यान्सर: लक्षण, कारण र उपचारका उपायहरू

लेखकः– डाक्टर नविन पौडेल(मेडिकल अफिसर)

फोक्सोको क्यान्सर एक प्रकारको क्यान्सर हो । जुन फोक्सोमा अनियन्त्रित तरिकाले असामान्य कोशिकाहरू बढ्दा सुरु हुन्छ। यो एक गम्भीर स्वास्थ्य समस्या हो जसले गम्भीर हानि र मृत्यु निम्त्याउन सक्छ! फोक्सोको क्यान्सरका लक्षणहरूमा खोकी, छाती दुख्ने र सास फेर्न गाह्रो हुन्छ। गम्भीर स्वास्थ्य प्रभावहरूबाट बच्न प्रारम्भिक चिकित्सा हेरचाह खोज्नु महत्त्वपूर्ण छ। उपचार व्यक्तिको चिकित्सा इतिहास र रोगको चरणमा निर्भर गर्दछ। फोक्सोको क्यान्सरको सबैभन्दा सामान्य प्रकारहरू गैर-सानो सेल कार्सिनोमा (NSCLC) र सानो सेल कार्सिनोमा (SCLC) हुन्। NSCLC धेरै सामान्य छ र बिस्तारै बढ्छ, जबकि SCLC कम सामान्य छ तर अक्सर चाँडै बढ्छ।

फोक्सोको क्यान्सर एक महत्त्वपूर्ण सार्वजनिक स्वास्थ्य चिन्ता हो । जसले विश्वव्यापी रूपमा मृत्युको ठूलो संख्या निम्त्याउँछ। इन्टरनेशनल एजेन्सी फर रिसर्च अन क्यान्सर (IARC) द्वारा उत्पादन गरिएको GLOBOCAN २०२० को अनुमानले क्यान्सरको मृत्युको प्रमुख कारण फोक्सोको क्यान्सर रहेको देखाउँछ ।  जसमा २०२० मा १.८ मिलियन मृत्यु (१.८%) भएको अनुमान छ। धुम्रपान (सिगरेट, चुरोट र पाइप सहित) फोक्सोको क्यान्सरको लागि प्राथमिक जोखिम कारक हो । तर यसले धुम्रपान नगर्नेहरूलाई पनि असर गर्न सक्छ। अन्य जोखिम कारकहरूमा धुवाँ, व्यावसायिक खतराहरू (जस्तै एस्बेस्टोस, रेडोन र केही रसायनहरू), वायु प्रदूषण, वंशाणुगत क्यान्सर सिन्ड्रोमहरू, र अघिल्लो पुरानो फोक्सो रोगहरू समावेश छन्।

निदान: फोक्सोको क्यान्सरको निदान विधिहरूमा शारीरिक परीक्षण, इमेजिङ (जस्तै छातीको एक्स-रे, कम्प्युटेड टोमोग्राफी स्क्यान, र चुम्बकीय अनुनाद इमेजिङ), ब्रोन्कोस्कोपी प्रयोग गरेर फोक्सोको भित्री भागको जाँच, हिस्टोप्याथोलोजी परीक्षाको लागि टिस्युको नमूना लिने (बायोप्सी) समावेश छ। र विशिष्ट उपप्रकारको परिभाषा (NSCLC बनाम SCLC), र विशिष्ट आनुवंशिक उत्परिवर्तन पहिचान गर्न आणविक परीक्षण वा बायोमार्करहरू उत्तम उपचार विकल्पलाई मार्गदर्शन गर्न सक्छ ।

उपचारहरू: शल्यक्रिया; रेडियोथेरापी (विकिरण) केमोथेरापी लक्षित थेरापी इम्युनोथेरापी। शल्यक्रिया प्रायः फोक्सोको क्यान्सरको प्रारम्भिक चरणहरूमा प्रयोग गरिन्छ यदि ट्युमर शरीरको अन्य भागहरूमा फैलिएको छैन। केमोथेरापी र विकिरण थेरापीले ट्युमरलाई कम गर्न मद्दत गर्न सक्छ। डाक्टरहरू प्रायः फोक्सोको क्यान्सर भएका मानिसहरूको उपचार र हेरचाह प्रदान गर्न सँगै काम गर्छन्। फोक्सोको क्यान्सर भएका व्यक्तिहरूको लागि सहायक हेरचाह महत्त्वपूर्ण छ। यसले लक्षणहरू व्यवस्थापन गर्ने, पीडाबाट राहत प्रदान गर्ने र भावनात्मक समर्थन दिने लक्ष्य राख्छ। यसले फोक्सोको क्यान्सर भएका मानिसहरू र तिनीहरूका परिवारहरूको जीवनको गुणस्तर बढाउन मद्दत गर्न सक्छ।